Δημήτρης Καραγιάννης: Ο γνωστός ψυχίατρος μιλά για την προσπάθεια του ανθρώπου να δώσει νόημα στη ζωή
Με αφορμή το νέο του βιβλίο «Αλλάζει ο άνθρωπος;» ο παιδοψυχίατρος - ψυχοθεραπευτής τονίζει πως η κάθε αλλαγή, για να είναι δημιουργική, προϋποθέτει τον στόχο, την κατεύθυνση και την έμπνευση.Γιάννης Πανταζόπουλος lifo
Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΕΙΝΑΙ παιδοψυχίατρος - ψυχοθεραπευτής, διευθυντής του Κέντρου Παιδοψυχικής Υγιεινής και συγγραφέας. «Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν επειδή ο καιρός περνάει. Απλώς, η φθορά τούς αλλοιώνει και γερνούν και πεθαίνουν μέσα στην παραίτηση. Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν επειδή έζησαν κάποια συνταρακτικά γεγονότα. Θα τα ξεχάσουν την επόμενη στιγμή, δίχως να αφήσουν να τους αγγίξουν. Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν επειδή ερωτεύτηκαν. Θα ξενερώσουν μετά την πρώτη απογοήτευση. Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν επειδή το βιογραφικό τους γεμίζει με πολλούς ακαδημαϊκούς τίτλους. Η ζωή τους θα είναι άδεια. Οι άνθρωποι αλλάζουν αν αποφασίσουν να είναι ανοιχτοί στις νέες εμπειρίες» γράφει στο τελευταίο ευπώλητο βιβλίο του Αλλάζει ο άνθρωπος; (εκδ. Αρμός) και με αυτές τις σκέψεις πήγα στο ραντεβού μας.
Τον συναντώ ένα ζεστό απόγευμα στο θεραπευτικό και εκπαιδευτικό ινστιτούτο «Αντίστιξη» που έχει ιδρύσει με τη σύντροφό του Ελένη Καραγιάννη και στο οποίο εκπαιδεύονται ειδικοί της ψυχικής υγείας στην οικογενειακή και ομαδική ψυχοθεραπεία. Στους διαδρόμους αλλά και στις αίθουσες αναμονής παρατηρώ οικογένειες, ζευγάρια και μεμονωμένα άτομα. Προβληματισμένα πρόσωπα και ατελείωτες σκέψεις, αναμένοντας τη θεραπευτική διαδικασία.
Τα επιστημονικά ενδιαφέροντα του κ. Καραγιάννη εστιάζουν στην ανάδειξη της μοναδικότητας του ανθρώπινου προσώπου, ενώ παράλληλα ασχολείται με τα προβλήματα του γάμου και μελετά τους όρους λειτουργικότητας στις ανθρώπινες σχέσεις.
Όσο προχωράμε στη ζωή μας, ανεβαίνει ο πήχης, αναπτυσσόμαστε. Στη διάρκεια αυτής της διαδρομής δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τις αποτυχίες, τις αστοχίες, τις προσβολές ή τη φυσιολογική φθορά. Αντιθέτως, αν δίνουμε μεγάλο βάρος σε αυτά, σε βαθμό που να καθορίζουν τη ζωή μας, το μόνο που πετυχαίνουμε είναι να γινόμαστε περισσότερο μίζεροι και να μιλάμε με απογοήτευση για τις ανθρώπινες σχέσεις.
Λίγο πριν μπούμε στο γραφείο του, μου λέει ότι μετά από περίπου 100.000 ώρες ψυχοθεραπείας που έχει κάνει, έχει ακούσει τα πάντα. Κατά τη διάρκεια της συζήτησής μας μιλά χαμηλόφωνα και εξηγεί, διατηρώντας μειλίχιο ύφος και αναλυτική σκέψη.
Στο ερευνητικό του έργο προτείνει τον ευχαριστιακό τρόπο ζωής ως απάντηση στη φθορά της καθημερινότητας και απευθύνεται σε όλους εκείνους που δεν αποδέχονται τον συμβιβασμό της μετριότητας. «Οι εποχές αλλάζουν. Οι καιροί αλλάζουν. Οι τόποι αλλάζουν. Ο κόσμος αλλάζει. Όμως η αλλαγή, για να είναι δημιουργική, προϋποθέτει τον στόχο, την κατεύθυνση και την έμπνευση» τονίζει.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο δημοφιλής ψυχίατρος μιλά για τις προκλήσεις της εποχής, τη σύγχρονη απομόνωση, τα social media, τον έρωτα και την αγάπη, τους νέους, την ψυχή, την απώλεια, για ιστορίες που δεν θα ξεχάσει ποτέ αλλά και για το τι θεωρεί σημαντικό στη ζωή.Το βιβλίο του Δημήτρη Καραγιάννη «Αλλάζει ο άνθρωπος;» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.
Σε κοινωνικό αλλά και σε προσωπικό επίπεδο θεωρώ ότι η μεγάλη πρόκληση της εποχής είναι η αναζήτηση ενός νοήματος ζωής. Η αναζήτηση αυτή αποτελεί φυσική στάση κάθε ανήσυχου πνεύματος που δεν βολεύεται στο κυνήγι της επιβίωσης. Επειδή βρισκόμαστε στη μεταμοντέρνα περίοδο, κατά την οποία τα άτομα ομογενοποιούνται και οτιδήποτε κλασικό αμφισβητείται, πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται για ποιον λόγο αξίζει να ζεις αλλά και τι μπορεί να υπάρχει μετά τη φθορά σου.
Σήμερα, οι άνθρωποι καταναλώνουν για να ξεχνιούνται. Η μεγαλύτερη πρόκληση, λοιπόν, είναι να οδηγηθούμε στη μετα-μεταμοντέρνα περίοδο και να δούμε ποιο θα είναι το διακύβευμα της γενιάς που τώρα γεννιέται, όπως και τι μπορεί να υπάρχει πέρα από την ατομικότητα. Ωστόσο, αυτό που μετρά είναι να αφήσεις ένα στίγμα, ώστε η πορεία της ζωής σου να μην υπήρξε μάταια, να μην πεις ότι ήταν ένα τίποτα η ύπαρξή σου. Επίσης, η αγάπη δεν είναι ηθική στάση ούτε μια εντολή, αλλά ένα δικαίωμα για να νιώθουμε πολύ περισσότερα απ' όσα μας προσφέρει η κατανάλωση.
— Τι είναι αυτό που στρέφει τους ανθρώπους στις καταναλωτικές συνήθειες;
Είναι ένας τρόπος διαφυγής, μια μορφή διαρκούς πείνας. Καταναλώνουμε πράγματα, σχέσεις, φαγητό, ένδυση, σεξ, ανθρώπους. Το αποτέλεσμα είναι να μην μπορούμε να χορτάσουμε κι όλο αυτό να εξελίσσεται σ' έναν εθισμό. Και, τελικά, να φτάνεις στο σημείο να ξεχνάς τους λόγους για τους οποίους το πράττεις.