Παρασκευή, 13 Ιουλίου 2012

Πόσα είναι τα φωνήεντα;


Μία ιδιότυπη διαμάχη ξέσπασε για τα φωνήεντα της ελληνικής γλώσσας, με αφορμή καταγγελία δασκάλων από την Ανατολική Αττική ότι στο νέο βιβλίο Νέα Ελληνική Γραμματική της Ε' και ΣΤ' Δημοτικού «καταργήθηκαν» τα γράμματα «η» και το «ω»...
Κατά τα φαινόμενα, η σύγχυση που δημιουργήθηκε αφορά τη διαφορά μεταξύ φωνητικής και γραπτής διδασκαλίας της γραμματικής. Παρακάτω η άποψη του Γ. Μπαμπινιώτη και το άρθρο που προκάλεσε το θέμα!

Ο Γ. Μπαμπινιώτης απαντά σε ερωτήσεις επισκεπτών τού ιστοτόπου
Πόσα είναι τα φωνήεντα; Σύγχυση φθόγγων και γραμμάτων, προφοράς και γραφής εν έτει 2012 !
Πληροφορούμαι ότι έχει εγερθεί ζήτημα για το πόσα είναι τα φωνήεντα τής γλώσσας μας! 
Πέντε (5), όπως γράφει η νέα σχολική γραμματική (και η γραμματική Τριανταφυλλίδη ήδη από το 1940! και η δική μας επιστημονική γραμματική Κλαίρη –Μπαμπινιώτη 2011), ή επτά (7), όπως μαθαίναμε στις παλαιότερες σχολικές γραμματικές;
Επιστημονική γλωσσολογική απάντηση
τα φωνήεντα ως φθόγγοι είναι πέντε (a, e, o, i, u).
Τα γράμματα με τα οποία τα γράφουμε είναι επτά (α, ε, ι, η, υ, ο, ω) ή, ακριβέστερα, δώδεκα (12), αν προσθέσουμε τα διγράμματαει, οι, υι (που χρησιμοποιούμε επίσης για τη γραπτή απόδοση τού φθόγγου i), το αι (για την απόδοση τού e) και το ου (για την απόδοση τού u).
 Ήτοι: 
φθόγγος a =γράμμα α 
φθόγγος e =γράμμα ε και, δίγραμμα αι(επαινώ)
φθόγγος o = γράμματα ο και ω (χώρος) 
φθόγγος i = γράμματα ι, η, υ (κυρία, τύπος) και διγράμματα ει, οι, υι (ειρηνικοί, υιός) 
φθόγγος u = δίγραμμα ου (πού)

Στην παλαιότερη σχολική γραμματική –προτού αναπτυχθεί η φωνητική και η φωνολογία στην επιστήμη τής γλωσσολογίας– συγχέονταν οι φθόγγοι (οι ήχοι που προφέρουμε στη γλώσσα μας) με τα γράμματα (με τους τρόπους που παριστάνουμε στη γραφή μας τους ήχους, δηλ. τους φθόγγους).

Στη γλώσσα μας προφέρουμε πέντε (5) φωνηεντικούς φθόγγους, πέντε (5) φωνήεντα, αλλά έχουμε περισσότερα γράμματα, επτά μονογράμματα (7) και 5 διγράμματα για να δηλώνουμε στη γραφή των λέξεων τα 5 φωνήεντα: για τον φθόγγο /i/ (τον αποδίδω φωνητικώς) που προφέρουμε λ.χ. στη λέξηπύλη (για λόγους που συνδέονται με την ετυμολογία και την ιστορική ορθογραφία τής λέξης) χρησιμοποιούμε στη γραπτή απόδοση τής λέξης τα γράμματα υ και η∙ για τον φθόγγο /i/ που προφέρουμε στη λέξη θείοιχρησιμοποιούμε τα διγράμματα ει και οι.

Προσοχή! Είναι κρίμα –αν όχι ντροπή– να ξαναγυρίσουμε σήμερα στον 21ο αιώνα στα λάθη, δηλαδή στη σύγχυση φθόγγων και γραμμάτων ή, αλλιώς, στη σύγχυση προφοράς και γραφής, που γίνονταν στις παλαιότερες γραμματικές. Έχουμε τόσα άλλα προβλήματα να αντιμετωπίσουμε. πηγή

Το επίμαχο άρθρο εδώ