Τι φέρνει το μέλλον: 22 τάσεις για το 2022

Oι 22 τάσεις για το 2022 από την παγκόσμια trendspotter Marian Salzman

1. η βασιλεία του χάους → Το χάος ήρθε για να μείνει. Αποδεχόμαστε την πολυπλοκότητα που προκαλεί στη ζωή μας και αναζητούμε οάσεις ηρεμίας και διαύγειας.

2. το άγχος είναι η νέα κανονικότητα → Οι γενιές της κλιματικής αλλαγής και της Covid-19 δεν προσμένουν, όπως οι προηγούμενες, ένα μέλλον γεμάτο υποσχέσεις. Μαθαίνουν ότι το άγχος είναι η νέα κανονικότητα και επιλέγουν, συνήθως, δύο τρόπους για να το διαχειριστούν: ο ένας είναι ο συλλογικός αγώνας για ριζική αλλαγή και ο άλλος η εναντίωση σε αυτόν τον αγώνα.

3. η ψυχική υγεία εισέρχεται στον δημόσιο διάλογο → Η ψυχική υγεία δεν είναι πλέον ταμπού. Τοποθετείται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Γινόμαστε πιο σοφοί σε ό,τι αφορά τις «ασθένειες της απελπισίας» (χρήση ουσιών, αλκοολισμός, κατάθλιψη, τάσεις αυτοκτονίας) και δημιουργούμε συνεχώς νέα «εργαλεία» με στόχο τη βελτίωση της ψυχικής υγείας: εφαρμογές στα κινητά τηλέφωνα, προγράμματα ψυχολογικής στήριξης εργαζομένων κ.ά.

4. η εργασία εν εξελίξει → Η τηλεργασία ήρθε για να μείνει. Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι θα εργάζονται εξ αποστάσεως. Οι οργανισμοί εφαρμόζουν νέες πρακτικές «έξυπνης εργασίας» (smart work) και προσπαθούν να βρουν το νέο επαγγελματικό πλαίσιο και τις παροχές που θα προσφέρουν στους εργαζομένους τους.

Κ. Δασκαλάκης: Δεν βλέπω αναστροφή του brain drain

Απαισιόδοξος για την προοπτική ανακοπής του brain drain εμφανίζεται ο καθηγητής του ΜΙΤ Κωνσταντίνος Δασκαλάκης. Αντιθέτως, διαπιστώνει ότι ακόμη και κάποιοι αρχικά αισιόδοξοι δημιουργοί εγχώριων νεοφυών εταιρειών (start-ups) τελικά απογοητεύονται και φεύγουν σε άλλες χώρες.

Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ, και μιλώντας για την εστίαση του δικού του έργου στο ΜΙΤ, εξηγεί την πρακτική χρησιμότητα των αλγόριθμων, προκειμένου να υπάρξει μια πιο «έξυπνη» οικονομία, με online διασυνδεμένες αγορές που θα εξυπηρετούν καλύτερα τους καταναλωτές, αναφέροντας ενδεικτικά τον τρόπο που η Uber ή το Taxibeat (σήμερα πια σκέτα Beat) τείνουν να μεταμορφώσουν τα ταξί.
Στόχος του είναι το καλύτερο «πάντρεμα» της ζήτησης και της προσφοράς με τη βοήθεια της «έξυπνης» τεχνολογίας, κάτι που δεν αφορά μόνο τις εγχρήματες αγορές, αλλά και άλλες κοινωνικά ωφέλιμες υπηρεσίες, όπως π.χ. οι πλατφόρμες ανταλλαγής νεφρών, έτσι ώστε δότες και λήπτες να ταιριάζουν πιο αποτελεσματικά, ή οι online υπηρεσίες εύρεσης ταιριαστού συντρόφου.
Εξηγεί γιατί το ποίημα «Σατραπεία» του Καβάφη υποδέχεται τους χρήστες στην ιστοσελίδα του στο ΜΙΤ (παίζει το ρόλο «ηθικής πυξίδας», όπως λέει), συμβουλεύει τους νέους να σπουδάσουν μαθηματικά μόνο αν έχουν πάθος γι' αυτά και μιλάει για την ενδιαφέρουσα εμπειρία του που είχε κατά το πρόσφατο «ντεμπούτο» του στο Φόρουμ της Χαϊδελβέργης, τη διεθνή σύναξη των βραβευμένων μαθηματικών.
Δεν βλέπει να εμφανίζει μείωση η «διαρροή εγκεφάλων» (brain drain) από την Ελλάδα, αντίθετα διαπιστώνει ότι ακόμη και κάποιοι αρχικά αισιόδοξοι δημιουργοί εγχώριων νεοφυών εταιρειών (start-ups) τελικά απογοητεύονται και φεύγουν σε άλλες χώρες. Όπως λέει, «αν έχεις μια κατάρτιση, είναι δύσκολο να μείνεις μέσα, γιατί θα πρέπει να παλέψεις, και πολύ πιο εύκολο, επειδή υπάρχουν πολλές ευκαιρίες, να βγεις εκτός (της χώρας)».
Τέλος, υπογραμμίζει την επιθυμία του ίδιου και άλλων Ελλήνων επιστημόνων του εξωτερικού να βοηθήσουν την Ελλάδα, αρκεί να υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις. Όπως λέει, «είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε, ωστόσο πρέπει να υπάρχει μια δομή και ένα πλαίσιο, ώστε ο χρόνος που θα αφιερώσουμε, να είναι αποδοτικός. Να έρθουμε χωρίς να έχουμε αποτέλεσμα, δεν υπάρχει λόγος».

Η συνέντευξη του κ. Δασκαλάκη έχει ως εξής:

- Είναι συχνό στο MIT σε τόσο μικρή ηλικία να γίνεται κανείς καθηγητής; Είναι κάτι σπάνιο ή συνηθισμένο;
ΑΠ: Εξαρτάται από την (επιστημονική) περιοχή. Έγινα καθηγητής στα 27 μου και τακτικός καθηγητής το 2015, ενώ από φέτος το καλοκαίρι είμαι ‘φουλ' καθηγητής. Στην επιστήμη των υπολογιστών αρχίζεις από τα 27 έως τα 32 περίπου, οπότε ήμουν από τους νεότερους. Σε άλλες περιοχές μπορεί να αρχίζεις και στα 40 σου, εξαρτάται καθαρά από την περιοχή.

ΕΡ: Ίσως σου το έχουν ξαναρωτήσει, αλλά όταν μπαίνει κανείς στην ιστοσελίδα σου στο ΜΙΤ, περιμένει να δει κάτι πάνω στο αντικείμενο σου, όμως βλέπει πρώτο-πρώτο το ποίημα «Σατραπεία» του Καβάφη. Για ποιό λόγο συμβαίνει αυτό; Τι συμβολίζει;
ΑΠ: Αυτό το ποίημα το έβαλα εκεί, από την πρώτη ακαδημαϊκή σελίδα που έφτιαξα με το που πήγα στην Αμερική, πρώτα απ' όλα γιατί είναι κάτι καθαρά ελληνικό, αλλά επίσης γιατί βρέθηκα σε ένα καινούργιο τόπο, με στόχους και ένα όνειρο να γίνω επιστήμονας. Αλλά δεν ήθελα ποτέ να ξεχάσω μια ηθική πυξίδα και ένας ωραίος τρόπος να αφήσεις ένα αποτύπωμα αυτής της ηθικής πυξίδας, είναι η «Σατραπεία» του Καβάφη. Τι πιο ωραίο για να εκφράσεις κάτι, από ένα ποίημα!